Wednesday, October 22, 2014

ՅՈՎԱՆՆ ԷԼ ԳՆԱՑ...



Յովանն էլ գնաց…

Ինչպէս հաւատալ, որ Յովանը չկայ…

Յովանը` իր գաղափարների համար կռիւ տուող, հաւատաւոր, բուռն ու անզիջում մեր դաշնակցական ընկերը…

Շուտ էր, շատ շուտ էր Յովանի համար…

Յովանը դեռ տալիք ունէր իր ընտանիքին, համայնքին, այնքան պաշտելի ազգին…

Գնաց Յովանը…

Աստուած հոգին լուսաւորի…


Thursday, October 16, 2014

Ո՞ՐՆ Է ՏԱՐԲԵՐՈՒԹԻՒՆԸ

Հետաքրքիր է իմանալ Բարգաւաճ Հայաստան և Հայաստանի Հանրապետական կուսակցութիւնների աշխարհահայացքային, գաղափարախօսական և սկզբունքային տարբերութիւնները որո՞նք են։

Լաւ մնացէք։

Wednesday, October 1, 2014

ԻՆՉՔԱ՜Ն ՆՄԱՆՈՒԹԻՒՆ…


«1920 թուականին…Անկախ Հայաստանի ամենափայլուն շրջաններից էր։

Շարժուել էր հայոց ժողովուրդը. արտասովոր ոգևորութիւն ու եռուզեռ էր տիրում թէ` երկրի ներսը և թէ Հայաստանից դուրս, հայութեան բոլոր խաւերի մէջ։

Ծայր էր առել հայրենադարձը։ Տարերային թափով, ամէն կողմից, հայ մարդը շտապում էր վերադառնալ իր հայրենի երկիրը։

Գալիս էին անծայրածիր Ռուսաստանի բոլոր վայրերից, Հիւսիսային Կովկասից, Անդրկասպեան երկրներից, Խրիմից և Ուկրայինայից, Պետրոգրադից, Մոսկուայից, Սիբիրից, Հեռաւոր Արևելքից։ Գալիս էին Բալքաններից, Ամերիկայից, Պոլսից և Եգիպտոսից, Միջագետքից ու Պարսկաստանից։ Եկողներ եղան նոյնիսկ Հնդկաստանից ու Հաբեշիստանից։ Հայրենադարձի տենդով էր բռնուած ողջ հայութիւնը»։
.
.
«Հունգարիայից եկած պատուիրակները…Դրամագլուխ շատ չունէին, բայց հարուստ էին մասնագիտական հմտութեամբ և փորձառութեամբ։ Հայերէն չգիտէին։ Իրենց լեզուն մաճառերէնն էր, որը Հայաստանում հասկացող չկար…Հայաստանը ցարերի օրով յետամնաց, հազիւ նախնական տնտեսութեան շրջանը բոլորած գաւառական մի երկիր էր։ Բարձր մշակոյթն ու ճարտարարուեստը նոր պիտի զարգանային։ Ի՞նչ գործով պիտի զբաղուէին և ու՞ր պիտի բնակեցուէին դրամատիրական տնտեսութեան և որակեալ աշխատանքի ու ապրելակերպի վարժուած այս մարդիկը։

Մի քանի անգամ հանդիպումներ ունեցանք, քննեցինք, չափեցինք բոլոր պայմաններն ու հնարաւորութիւնները։ Զարմանալի համբերութեամբ ու մանրակրկիտ ուսումնասիրում էին բոլոր հանգամանքները, և վերջը եկանք համաձայնութեան։

Եկողներից ոմանք կարող էին դասախօսի պաշտօն ստանձնել Հայաստանի համալսարանում ու մասնագիտական դպրոցներում։ Ոմանք գործ կ՛ունենային գիւղատնտեսութեան և հանքագործութեան բնագաւառում։ Ոմանք շինարարութեան և ճարտարարուեստի ու տնտեսութեան զանազան ճիւղերում։ Ոմանք էլ «մի գործ կը գտնէին իրենց համար»։
.
.
«Ի՞նչ էր մաճառացած հայերին և Դոնի հայ գիւղացիներին դէպի Հայաստան մղող ուժը։ Ինչու՞ Հայաստան և ոչ, օրինակ, Ամերիկա` բոլոր ազատազուրկների և բոլոր հալածեալների յոյսի փարոսը։ Անմեկնելի մի խորհուրդ կայ բնութեան մէջ, ի վերջոյ, մարդու մէջ խօսում է արիւնը։ Արիւնը քաշում է այնտեղ, որտեղից սկսել է հոսել երակներում…»։

Սիմոն Վրացեան, Կեանքի ուղիներով, Ա հատոր, էջ 270-273

Ինչքա՜ն նմանութիւն կայ Սիմոն Վրացեանի նկարագրած 1920 թուականի ու մեր օրերի Հայաստանի հանրապետութիւնների միջև։ 

Ինչքա՜ն նմանութիւն Հայաստանի այն ժամանակուայ ու ներկայի պետութիւնների մօտեցումների մէջ։ 

Ինչքա՜ն նմանութիւն հայրենադարձութեան ալիքի հետ կապուած։ 

Այնքան շատ են այդ նմանութիւնները, որ մի պահ մտածեցի Վրացեանը հէնց այսօր է գրել այդ տողերը…

Փոխուել ենք։ Փոխուել է Հայաստանը, փոխուել է նաև Սփիւռքը։ 

Ու վիճակին ընտելացել ենք։

Լաւ մնացէք։

Monday, September 29, 2014

ԱՀԱՒՈՐ ԲԱՆ Է...

«Ահաւոր բան է, երբ մարդու հոգին ամայանում է...»։

Սիմոն Վրացեան, Կեանքի ուղիներով, Ա հատոր, էջ 222

Saturday, September 27, 2014

ՊԻՏԻ ՀՆՉԷ ՆՈՐԻ՛Ց...

«Տասնեակ տարիներ են սահել-գնացել այդ օրերից։ Ի՞նչ է կատարւում այժմ Զանգեզուրի լեռներում -  ես չգիտեմ։ Բայց գիտեմ հաստատ, խորապէս հաւատացած եմ, որ եթէ այսօր պատահէին մեզ հաց և օթևան մերժող զանգեզուրցի գիւղացիները, լալով թողութիւն պիտի խնդրէին այն գիշերը մեզ պատճառած ցաւի համար։

Գիտեմ և խորապէս հաւատում եմ, որ այն իմաստուն գիւղացի ծերուկը, Տաթև չհասած, եթէ մէկ էլ հանդիպէր մեզ, պիտի չգանգատուէր, որ հայը հայի դէմ է ելել - այնքա՜ն անիրաւութիւն և չարիք տեսաւ հայը իր եղբայր հայից։

Խորապէս հաւատում եմ նաև, որ Զանգեզուրը վաղը, ուշ կամ կանուխ,- ողջ Հայաստանի հետ միասին, ի հարկէ,- նորից կը լինի ազատ և հպարտ, ինչպէս իր ազատ և գեղեցիկ բնութիւնը, ինչպէս քաջ և հպարտ զաւակները իր։

Ժամանակները յղի են խորհուրդներով։

Պիտի հնչէ նորի՛ց ազատութեան երգը Զանգեզուրի լեռներում...»։

Սիմոն Վրացեան, Կեանքի ուղիներով, Ա հատոր, էջ 228

Friday, September 26, 2014

ՋՈՒՐԸ ՄՆԱՑ ԿՈԿՈՐԴՈՒՄՍ...



Կարդացի ՀՀ նախագահի ելոյթը ՄԱԿ-ի Ընդհանուր Ժողովի ամբիոնից։
Անկեղծ ասած լաւ ելոյթ էր, տեղը տեղին։

Նոյն անկեղծութեամբ ասեմ, որ Հայաստան-Թուրքիա արձանագրութիւնների մասով նախագահի ասածը, ինչքան էլ ուրախալի, այդուամենայնիւ իմ վրայ նեղացած մարդու տպաւորութիւն թողեց (այն որ Հայաստանում ասում են` աբիժնիկ)։ Ճիշտ երեխաների կռիւը մանկապարտէզում` հիմա որ գնդակը չես տալիս, ես էլ չեմ խաղայ. նոյնն է` հիմա որ չես վաւերացնում, ես էլ արձանագրութիւնները մեր ԱԺ-ից յետ կը կանչեմ։ Ի՞սկ եթէ վաւերացնի… Թէ ստորագրութիւններն են դեռ տեղը, թէ արձանագրութիւններն իրենց ուժը չեն կորցրել ու թէ, իմ համոզմամբ, եթէ այսօր թուրքերը վաւարացնեն արձանագրութիւնները, Հայաստանը գիշերով ԱԺ-ի արտահերթ նիստ կը հրաւիրի ու կը վաւերացնի դրանք, որովհետև ոչ թէ հասկացել ու համոզուել են իրենց սխալի մէջ, այլ պարզապէս «քցուել» են։ Բայց դա դեռ մի կողմ թողնենք։

Կրկնեմ, որ լաւ է, որ նախագահն այդպէս ասաց, բայց ճիշտն այն էր, որ ի սկզբանէ չստորագրէր։ Ուրախ եմ, որ նախագահն այդպէս ասաց, բայց լաւն այն կը լինէր, որ մինչ այս պահը իր սխալը սրբագրած ու ստորագրութիւնը յետ վերցրած լինէր։

Բայց այս գրառումը դրա մասին չէ, այլ կոկորդումս մնացած ջրի։

Կարդացի ելոյթը։ Շարունակեցի այլ նորութիւնների հետ ծանօթանալ։ Մի բաժակ ջուր լցրի, որ խմեմ։ Սկսեցի խմել ու մէկ էլ…Սուրիկ Խաչատրեանը [վերա]նշանակուել է Սիւնիքի մարզպետ…Ջուրը մնաց կոկորդումս... Հանրապետական աւազակախումբը նոյնիսկ ջուր խմելու հնարաւորութիւն չտուեց։

Պատկերացնում էք, Լիսկան կրկին Սիւնիքի մարզպետ…

Այ քեզ բան։ Այս երկրում ուրիշ մարդ չկա՞յ։ Իրօք, որ հանրապետականները մարդու սովի վիճակում են յայտնուել։

Եւ նոր հասկացայ հանրապետականների «Դէպի ապահով Հայաստան» կարգախօսի ու Հայաստան-Սփիւռք 5-րդ համաժողովի յայտարարութեան մէջ երեք անգամ տեղ գտած «ապահով Հայաստան»-ի իմաստը։ Մեղք ենք։ Սփիւռքահայերը` մի առումով, հայաստանցի հասարակ մահկանացուները` մէկ այլ առումով, իսկ մենք սփիւռքահայ հայաստանաբնակ հասարակ մահկանացուներս` բոլորովին այլ առումով։

Պինդ մնացէք։

Tuesday, September 23, 2014

ՄԻ ԶՈՒԳԱԴԻՊՈՒԹԵԱՆ ԵՒ ՄԻ ԶԳԱՑՈՒՄԻ ՄԱՍԻՆ


Երեկ կարդացի Հայաստան-Սփիւռք 5-րդ համաժողովի ընդունած յայտարարութիւնը։
Ուշագրաւ կէտեր կային։ Օրինակ հետաքրքիր է, որ յայտարարութեան մէջ երեք տեղ նշուել է «ապահով Հայաստան»-ը։.

Յիշեցնեմ, որ 2013 թ. ՀՀ նախագահական ընտրութիւններում Հանրապետական կուսակցութեան թեկնածու Սերժ Սարգսեանի կարգախօսն էլ «Դէպի ապահով Հայաստան» էր։  

Զարմանալի զուգադիպութիւն…

Իսկ այս զուգադիպութիւնը մէջս մի զգացում առաջացրեց։ Այնքան ասացին (ու հիմա արդէն Սփիւռքն էլ եկաւ հաստատեց), որ պիտի հասնենք ապահով Հայաստանի, որ մարմնովս սարսուռ անցաւ։ Երեկ գիշեր սարսափազդու երազներ եմ տեսել, իսկ այս առաւօտ տնից դուրս եկել զրահաւորուած…

Պինդ մնացէք։