ՍՓԻՒՌՔԱՀԱՅԻ ԳՈՐԾՆԱԿԱՆ ԲԱՌԱՐԱՆ (3)

Շարունակութիւն նախորդ համարից.-

31.- Սոտուի- Բջջային
32.- Պատեզդ- Շէնքի մուտք
33.- Շոչիկ- Հաշուիչ
34.- Պուլտ- Հեռակառավարման վահանակ (Control)
35.- Զդաչի- Վերադարձուող մանր դրամ
36.- Եառմառկա- Տօնավաճառ
37.- Պեռեռիւ- Ճաշի ընդմիջում
38.- Սփասիբա- Շնորհակալութիւն
39.- Պաժալստա- Խնդրեմ
40.- Մոյկա-Մեքենայի լուացման կէտ (Carwash)

41.- Զամոկ-Կողպէք, փական
42.- Պռուժին-Զսպանակ
43.- Ապտեկա- Դեղատուն
44.- Օպտիկա- Ակնոցավաճառանոց
45.- Կառավատ- Մահճակալ
46.- Ռազբոռկա- Երկու կամ աւելի կողմերի միջեւ հաշիւների գողական պարզաբանում
47.- Դաւայ- Արի... (Դաւայ գնանք= Վեր կաց գնանք, Արի գնանք)
48.- Շուստրի- Սրիկայ, աւելորդ ճարպիկ
49.- Խառոշի- Բառացիօրէն՝ լաւ (Գործնականում՝ կիսախուլիգան, կիսագողական մարդ)
50.- Պադալոկ- Առաստաղ

ՍՓԻՒՌՔԱՀԱՅԻ ԳՈՐԾՆԱԿԱՆ ԲԱՌԱՐԱՆ (2)

Շարունակութիւն նախորդ համարից.-

11.- Մառոժնի- Պաղպաղակ
12.- Մալադձեձ- Կեցցէ
13.- Բուտկա- Կրպակ
14.- Զաժիգալկա- Լուցիչ, կրակայրիչ
15.- Զակուսկեղէն- Խորտիկներ
16.- Խալադելնիկ- Սառնարան
17.- Գազի պլիտա- Գազօջախ
18.- Կաստռուլյէ- Կաթսայ
19.- Չայնիկ- Թէյնիկ
20.- Պեսոկ- Շաքարաւազ

21.- Պեչենի- Մի տեսակ չոր թխուածք (Biscuit)
22.- Կուխնի- Խոհանոց
23.- Սպալնի- Ննջասենեակ
24.- Զալ- Մեծ սրահ
25.- Պադուալ- Գետնափոր
26.- Աբոյ- Պատի պաստառ
27.- Պիլեսոս- Փոշեծծիչ
28.- Տելեւիզըռ- Հեռուստացոյց
29.- Լուստռա- Ջահ
30.- Աստանոֆկա- Կանգառ

Լաւ մնացէք։

ՍՓԻՒՌՔԱՀԱՅԻ ԳՈՐԾՆԱԿԱՆ ԲԱՌԱՐԱՆ (1)

- Պռիւէտ ապէր։
- Ինչու՞ ուշացար։
- Պռոպկա էր։
- Խալադենիկում մառոժնի կայ, կուտե՞ս։

Ցանկացած Սփիւռքահայ, որը գալիս է Հայաստան մշատական բնակութեան կամ այցելութեան համար, առաջին իսկ պահից լսելու է նմանատիպ բառեր, որոնք իր համար անհասկանալի են։ Այդ բառերը լայն օգտագործում ունեն, սակայն ցաւօք հայերէն չեն։ Դրանք օտարամուտ բառեր են, մեծաւ մասամբ՝ ռուսերէն։

Թիւրիմացութիւն չառաջացնելու նպատակով անմիջապէս պիտի ասեմ, որ ի հարկէ արտերկրում ապրող հայերն էլ իրենց բնակած վայրի ազդեցութեան ներքոյ, շատ թէ քիչ, օգտագործում են օտարամուտ բառեր։ Դժբախտաբար վերջին տարիներում քիչ չեն այն երիտասարդները, որոնք ոչ թէ անաղարտ հայերէն չեն խօսում, այլ ընդհանրապէս հայերէն չգիտեն։ Նրանց պարագան ամբողջութեամբ այլ է։ Չփորձելով արդարացնել պարագան պիտի ասեմ, որ դրա պատճառը ազգի գոյատեւման ու յարատեւման գրաւականն հանդիսացող հողում` այսինքն հայրենիքիում չապրելն է։

Հայաստանաբնակների պարագային դա բացատրւում է երկար տասնամեակներ Ռուսաստանի (Ցարական թէ Խորհրդային) կազմում լինելու, Ռուսաստանի հետ սերտ կապ ունենալու ու անընդհատ Ռուսաստան ճամբորդելու (ուսման, աշխատանքի թէ այլ), ուստի ռուսերէնի ուժեղ ազդեցութեան պատճառով։

Մինչեւ այստեղ թւում է ամէն ինչ հասկանալի է ու մեր կամքից անկախ՝ բնական։

Խնդիրը սակայն մտահոգիչ է դառնում այն ժամանակ, երբ տեսնում ենք, որ Հայաստանի անկախութիւնից 15 տարի յետոյ, ոչ միայն չեն պակսում այդ բառերը, այլ ընդհակառակն, իմ տպաւորութեամբ, էլ աւելի թափ է ստանում դրանց օգտագործումը։

Պատճառները մի քանիսն են, որոնց մասին կը գրեմ այլ առիթներով։

Յամենայնդէպս այդ բառերի չիմանալը երբեմն դժուարացնում է հաղորդակցութիւնը։ Որոշ դէպքերում էլ նոյնիսկ իմանալը, սակայն ճիշտ չարտասանելը ազդում է ապրանքների գների վրայ...

Ուստի կարծում եմ անօգուտ չի լինի ծանօթանալ այդ բառերից մի քանիսի հետ՝ հաղորդակցութիւնը հեշտացնելու, բայց ոչ թէ առկայ իրականութեան հետ յարմարուելու նպատակով։ Իրականութիւնը պիտի լինի այն, ինչ ամրագրուած է Հայաստանի Հանրապետութեան Սահմանադրութիւնում՝ "Հայաստանի Հանրապետութեան պետական լեզուն՝ հայերէնն է"։

1- Պռիւետ- Բարեւ
2- Պակա- Ցտեսութիւն
3- Մառշուտնի- Երթուղային մեքենայ
4- Պռոպկա- Խցանում (traffic)
5- Պաւառոտ- Շրջադարձ
6- Գայիշնիկ- Ճանապարհային ոստիկան
7- Վաբշչէ- Ընդհանրապէս
8- Վոբշէմ- Ընդհանուր առմամբ
9- Պռոստը- Պարզապէս
10- Մալադձեձ- Կեցցէ

Առայժմ այսքանն անգիր արէք, մնացածը յետոյ։

Բարեւներով՝

"ՏԱՐԲԵՐՈՒԹԻՒՆ ՄԻ ԴՐԷՔ ՀԱՅԻ ՈՒ ՀԱՅԻ ՄԻՋԵՒ "

Այսօր Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային Ժողովը 66 կողմ, 5 դէմ եւ 1 ձեռնպահ քուէներով ընդունեց Երկքաղաքացիութեան մասին օրէնքը։

Յիշեցնենք, որ Ազգային Ժողովն ունի 131 պատգամաւոր եւ եթէ 66 կողմի փոխարէն լինէր 65, օրինագիծը չէր ընդունուի։

59 պատգամաւոր ներկայ չեն եղել Ազգային Ժողովում (131 - 72 = 59)

Ներկայ չեն եղել, որովհետեւ որեւէ լուրջ պատճառով չէի՞ն կարող մասնակցել ժողովին, ասենք օրինակ հիւանդանոցում վիրահատման են ենթարկուած եղել։

Ներկայ չեն եղել, որովհետեւ ընդհանրապէս նրանց չի՞ հետաքրքրում Ազգային Ժողովի աշխատանքներն ու ընդունուող օրինագծերը։

Ներկայ չեն եղել, որովհետեւ դէ՞մ են Երկքաղաքացիութեան մասին օրէնքին եւ չեն ցանկացել քուէարկութեան պահին ներկայ լինել Ազգային Ժողովում։

Առայժմ չգիտենք։
Իսկ ներկաներից "Համաձայնական" կառավարութեանը մաս կազմող ՄԱԿ-ը եւ ցեղակրօն, Նժդեհեան գաղափարախօսութեան հետեւորդ Հայաստանի Հանրապետական կուսակցութեան որոշ անդամներ դէմ են քուէարկել օրինագծին։

Ընդդիմութիւնը չի մասնակցել քուէարկութեանը, վերջերս ընդդիմութիւն դարձած "Օրինաց Երկիր"-ն էլ նոյնպէս։

Աշխարհին յայտնի է, որ երկքաղաքացիութեան մասին դրոյթը նախ ամրագրուեց Սահմանադրութիւնում, յետոյ էլ օրինագծի նախագիծը ներկայացուեց Ազգային Ժողովին ու հիմա էլ ընդունուեց Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան սկզբունքային ու հետեւողական մօտեցման ու աշխատանքի շնորհիւ։ Վարձքներդ կատար պիտի ասել ընկերներին։

Սակայն քուէարկութեան վերոյիշեալ պատկերը եւ Ազգային Ժողովում հնչած ելոյթներն ու լրատուամիջոցներով արտայայտուած մտքերը իրօք հայ մարդուն ու յատկապէս նրան, ով իր անուան հետեւից քարշ է տալիս Սփիւռք բառը, այսինքն Սփիւռքահայերին լուրջ ու խոր մտածելու տեղ է տալիս։ Մտածել այն մասին, թէ ինչու՞ ոմանք (որոնց թիւը ցաւօք քիչ էլ չէ) տարբերութիւն են դնում հայի ու հայի միջեւ։

Վարձքներդ կատար ընկերներ։

Յ.Գ.1.- Անցեալ շաբաթ կարդացի հարցազրոյց գրող, նկարիչ` Աղասի Այուազեանի հետ, որտեղ նա յորդորում էր "Տարբերութիւն մի դրէք հայի ու հայի միջեւ"։ Ձեւակերպումը տպագրուեց մտքիս մէջ ու այս գրութեանս վերնագիրն էլ հէնց դա է։

Յ.Գ.2.- Հ.Հ.Շ.-ն էլ այսօր մէկ անգամ նորից ու այս անգամ կուսակցութեան փոխնախագահ Անդրանիկ Յովակիմեանի միջոցով յայտարարեց, որ երկքաղաքացիութիւնը վտանգ է Հայաստանի անվտանգութեանը։ Հետաքրքիր զուգորդութեամբ Թուրքիան էլ յայտարարել է, որ Հայաստանի կողմից երկքաղաքացիութեան մասին օրէնքի ընդունումը վտանգ է Թուրքիայի անվտանգութեանը։ Մէկը պիտի հհշականներին յիշեցնի, որ Հայաստանում իրենց ներկայութիւնն է վտանգ Հայաստանի անվտանգութեանը։