ՆԵՐԿԱՅԻՍ ԻՄ ՎԻՃԱԿԸ

Ներկայիս իմ վիճակը նման է այն մարդուն, որը տղայի ու էշի հետ գնում էր։

Տղան նստած էր էշին, մարդն էլ քայլում էր նրանց կողքով։

Մի խումբ մարդիկ տեսան ու ասացին` "Տես այս մարդը խելք չունի, փոխարէն ինքը նստի էշի վրայ, տղային է նստեցրել էշին, իսկ տղան չի էլ ամաչում, խեղճ մարդ "։

Մարդը տղային իջեցրցեց իշուց ու ինքը նստաւ էշի վրայ։

Մի խումբ մարդիկ տեսան ու ասացին՝ "Տես այս մարդը չի էլ ամաչում, ինքը նստել է էշին, իսկ խեղճ տղան ոտով նրանց յետեւից գնում է, տղան մե՞ղք չի"։

Մարդն իջաւ իշուց ու ինքն ու տղան սկսեցին քայլել էշի հետեւից։

Մի խումբ մարդիկ տեսան ու ասացին՝ "Տես սրանք խելք չունեն, փոխարէն նստեն էշի վրայ, երկուսով քայլում են էշի հետեւից"։

Հայրն ու տղան երկուսով նստեցին էշի վրայ։

Մի խումբ մարդիկ տեսան ու ասացին՝ "Տես սրանք ինչ անխիղճ մարդիկ են, երկուսով նստել են էշին։ Բա էշը մեղք չի, այդքան ծանրութիւն ո՞նց տանի"։

Եզրակացութիւն։ Ինչ էլ անես՝ մարդիկ կը խօսեն, ուրեմն արա այն ինչ քո խելքով տրամաբանական է։

Լաւ մնացէք։

WELCOME TO ARMENIA

Չգիտեմ այսպիսի դէպքեր միայն ինձ են պատահում, թէ բոլորին էլ պատահում են։ Ինչպիսի՞ դէպքեր։ Ասեմ՝ Կիրակի գիշեր երթուղային մեքենայով ընտանեօք զբօսայգուց վերադառնում էինք տուն։

Կինս էր, երկու քոյրիկներս, տղաս ու ես։ Նստեցինք երթուղային մեքենայ, որում երեք հոգի կային։ Ես բարձրացայ թէ չէ՝ մի երիտասարդ տղայ ինձ ասաց "Welcome to Armenia"։

Նայեցի տղային ու դէմքից, հագուստից ու մազերի ձեւից հասկացայ, որ տեղացի է, պարզապէս մեզ շփոթել է զբօսաշրջիկների հետ։ Ասացի` "Ողջոյն։ Ինչպէ՞ս ես"։ Ասաց՝ "Ողջոյն։ Լաւ եմ"։

Մտածեցի նա արդէն կռահեց, որ մենք հայ ենք (կամ առնուազն հայերէն գիտենք)։

Քիչ անց քոյրիկս պատուհանից դուրս նայելով ասաց՝ "Սա այնինչ խանութն է"։ Ես դեռ չէի հասցրել պատասխանել, որ տղան անմիջապէս ասաց՝ "Yes, it is"։

Մտածեցի այս տղան ինչպէս չի անդրադառնում, որ մենք հայ ենք կամ հայերէն գիտենք, երբ իրար հետ հայերէն ենք խօսում։

Ճանապարհին շատացան ուղեւորներն ու քիչ անց մի երիտասարդ տղայ՝ այծէմօրուքով, իր կնոջ ու փոքր տղայի հետ (յետոյ իմացանք մէկ տարեկան է) բարձրացան։

Տղան այս անգամ նորեկներին ասաց՝ "Welcome to Armenia"։

Նորեկ մարդն էլ պատասխանեց` "Thank you"։

Տղան շարունակեց՝ "Do you like Armenia?"։

"Yes, I like"։

Այս անգամ թիրախը ճիշտ էր ընտրուած, յատկապէս, որ մարդ ու կին իրար ու մէկ տարեկան երեխայի հետ անգլերէն էին խօսում։

Ու խօսակցութիւնը շարունակուեց անգլերէնով՝ տղան կիսատ-պռատ անգլերէնով, նորեկ մարդն էլ` մաքուր անգլերէնով։

Քիչ անց։

"Where are you from"?.- Հարցրեց տղան։
՚
"Armenia"։.- Պատասխանեց մարդը։

"Armenia"?

"Yes":

"Ապէր հա՞յ ես"։.- Հարցրեց տղան։

"Այո, հայ եմ"։

Ուղեւորները ծիծաղում էին։

Քիչ անց տղան վարորդին` "Վարպետ ջան, մի հայերէն երգ դիր մեր արտասահմանցի բարեկամների համար"։

Վարորդը՝ "Մագս* փչացել ա"։

Նորեկ մարդը տղային՝ "Դու երգի"։

"Երգեմ"։ Ու սկսեց բարձր ձայնով երգել՝ "Ախ հօրս նոր եմ դրել հողի տակ..."

"Ի՞նչ ես երգում"։ Բողոքեցին ուղեւորները։ "Մի ուրախ երգ երգիր"։

Ու տղան մի ուրախ երգ երգեց, այնպէս որ թերեւս Թաթան կը նախանձէր։

Չգիտեմ այսպիսի դէպքեր բոլորին են պատահում թէ միայն ինձ, յամենայնդէպս ընտանիքով ուրախ ու զուարթ տուն վերադարձանք։

Եզրակացութիւն (1) Տղան ինչ մեծ ցանկութիւն ու հետեւողականութիւն ունէր անգլերէն խօսելու համար։

Եզրակացութիւն (2) Ժողովրդի հետ շփուելու ամենալաւ ձեւերից մէկը հանրային փոխադրամիջոցից օգտուելն է։

Եզրակացութիւն (3) Նմանատիպ դէպքերը լաւ առիթ են, որպէսզի մարդ փորձի ինքն իրեն աւելի լաւ ճանաչել։ Օրինակ ինչու ես հէնց սկզբից փորձեցի այդ տղային հասկացնել, որ ես հայերէն գիտեմ ու նորեկ մարդը, թէեւ մեծ հաւանականութեամբ սկզբից էլ կռահել էր, որ տղան հայ է ու հայերէն գիտէ, սակայն նրա հետ անգլերէն խօսեց` չփորձելով հէնց սկզբից նրան հասկացնել տալ, որ ինքն էլ հայ է ու հայերէն գիտէ։ Դրա համար էլ որոշ մարդիկ կարողանում են նոր շրջապատում անմիջապէս ծանօթութիւն ու ջերմ յարաբերութիւններ հաստատել ու որոշ մարդիկ՝ ոչ։ Սա արդէն անհատականութեան ու հոգեբանութեան հարց է։

* Ձայնագիր։

ՀԱՄԱԿԱՐԳՉԻՍ ՊԱՏՄՈՒԹԻՒՆԸ

17 oրուայ ընդմիջումից յետոյ այսօրուանից սկսում եմ կրկին գրել։

Ինչ՞ն էր համակարգչիս փչանալու պատճառը։Պարզուեց՝ ոչ համացանցին միանալով virus-ների յարձակումներն ու ոչ էլ տղայիս միջոցով այն օրը 10-15 անգամ միացնել-հանգցնելը։

Պատճառը էլկտրահոսանքի տատանումներն են եղել, որի հետեւանքով էլ վնասուել է Motherboard-ը։

Էլեկտրահոսանքի տատանումները Երեւանում շատ սովորական երեւոյթ են։ Դրա հետեւանքով յաճախ է պատահում, երբ տան էլեկտրական սարքաւորումներն այրւում են։
Օրինակ քանի ժամանակ առաջ ընկերներիցս մէկը՝ ընտանեօք հիւր է գնացել ու վերադարձին տան էլեկտրական սարքաւորումները (սառնարան, հեռուստացոյց եւ այլն) գտել է այրուած։
Իսկ հատուցում ստանալու համար մարդիկ չգիտեն ում օձիքը բռնել։

Համակարգիչս նորոգող մասնագէտն ասում էր, որ իրենք օրական մեծ թուով համակարգիչներ են ստանում, որոնք այրուել կամ վնասուել են էլեկտրահոսանքի տատանումների պատճառով։

Խնդիրն ինչու՞ բարդացաւ։ Որովհետեւ իմ համակարգիչը "Pentium 3" էր եւ պարզուեց, որ դրա նոր Motherboard-ը շուկայում չկայ, ուրեմն պիտի գնել օգտագործուածը (երկրորդ ձեռք), որը ձմերուկ գնելու նման մի բան է, այսինքն միայն կտրելուց յետոյ կիմանաս կարմիր է թէ սպիտակ։ Ի՞նչ անել։ "Համակարգիչը Upgrade անել", սա էր մասնագէտի պատասխանը, սակայն Upgrade անել այսինքն` մի քանի հարիւր դոլար ծախսել։ Մի բան, որի կարիքը բացարձակապէս չունէի, եթէ էլեկտրահոսանքի տատանումները համակարգիչս փչացրած չլինէին։

Եւ այդպէս ձգձգուեց ու մնաց, մինչեւ ի վերջոյ 85000 հայկական օրէցօր արժեւորուող դրամ ($ 1 US = 342 AMD) ծախսելով մի կերպ լուծուեց հարցը։

Լաւ մնացէք։

ՀԱՄԱԿԱՐԳԻՉՍ ՓՉԱՑԵԼ Է

Անցեալ Կիրակի գիշեր` ժամը 12։00-ի մօտերը մի նամակ էի մեքենագրում, երբ մէկ էլ համակարգիչս ինքն իրեն յանգաւ։

Ջանքերս այն վերակենդանացնելու ուղղութեամբ արդիւնք չտուեցին։

Համակարգիչս երեք պատճառով կարող է փչացած լինել.-
1.- Համացանցին միանալու պատճառով յարձակման է ենթարկուել virus-ների կողմից։

2.- Նկատի ունենալով, որ տղաս օրը 10-15 անգամ այն միացնում ու յանգցնում է, համակարգիչը էլ չի դիմացել ճնշմանը։

3.- Այլ բան։

Ինչեւէ այսօր այն յանձնեցի նորոգման։

Լաւ մնացէք։

ՏՂԱՍ` ՄՀԵՐԸ

ՀԱՍՏԱՎԻԶՆ ՈՒ ՏՂԱՍ

Կոմիտաս պողոտայում կայ "Ճստիկ-Պստիկ" անունով մանկական հագուստի խանութ։

Կինս՝ տղայիս գրկած, ուզեցել է մտնել այդ խանութը։ Սառցակալած փողոցներում նոյնիսկ միայնակ քայլելը դժուար է, էլ ինչ մնացած մի երեխայ էլ գրկումդ։

1-1.5 մետր է հեռու եղել խանութի մուտքից, որ մէկ էլ մի Տոյոտա Պռադօ (Toyota Prado) փողոցից արագ մտել է մայթ ու մայթով քշելով պահել մանկական հագուստի խանութի մուտքի մօտ` պարզ է, վտանգելով անցորդների, ընդորում նաեւ կնոջս ու տղայիս կեանքը։

Մարդիկ իրար են նայել, նայել են մեքենային։ Ի՞նչ անել, ի՞նչ չանել։

Մեքենայից իջել է մի հաստավիզ ու լայնաբազուկ մարդ։

Ոչ ոք ոչ մի բան չի ասել։

Կինս էլ բան չասելով, շարունակել է քայլել ու մտել է խանութ։ Հետեւից այդ մարդը, որը պարզուել է՝ խանութի յաճախորդներից է ու եկել է գնումներ կատարելու։

Ու խանութ մտած-չմտած մարդը կնոջս ասում է.-
- Բա երեխային էսպէ՞ս դուրս կը բերեն։ Ինչու՞ ես քիչ շոր հագցրել։ Կը մրսի։ Բա՞ ձեռնոցը։
- Ձեռնոցը հագը չի պահում։
- Եաա՜, էդ էլ էլաւ պատասխան։

Կինս ապշած նայել է մարդուն։ Ի՞նչ ասի։

Փորձենք լուծել հանելուկը։
Հաստավիզը մի կողմից խախտում է կանոնը՝ վտանգելով մարդկանց կեանքը եւ միւս կողմից՝ մտահոգուած է մի անծանօթ երեխայի մրսել-չմրսելով, ընդորում ոչ միայն մտահոգուած է, այլ տիրոջ նման իրեն իրաւունք է վերապահում հարցաքննել երեխայի մօրը։

Մի կողմից մտածում եմ պիտի տխրեմ, որ մարդիկ կան, որ խախտում են օրէնքը ու միւս կողմից մտածում եմ պիտի ուրախանամ, որ մարդիկ կան, որ մտահոգւում են երեխաների կեանքով (թէեւ ի հարկէ այս դէպքում մարդը ճիշտ չի եղել)։

Մի կողմից մտածում եմ գնամ գտնեմ (ինչպէ՞ս) այդ հաստավզին ու ասեմ "ախր ով ես դու, որ քեզ իրաւունք ես վերապահում այդպէս խօսել ուրիշների կանանց հետ", ու միւս կողմից մտածում եմ, որ եթէ դեռ հաստավիզ-լայնաբազուկները հետաքրքրւում են անծանօթ երեխաների մրսել-չմրսելով, նշանակում է մեր երկրում ամէն բան դեռ կորած չէ։

Յամենայնդէպս կարծում եմ բախտ եմ բերել, որ հաստավիզը կնոջս չի ասել "Տուր ամուսնուդ հեռախօսահամարը` զանգեմ տեսնեմ սա ի՞նչ վիճակ է"։

Լաւ մնացէք։

ՍԱՐԳԻՍ-ԻՑ Ս

Այսօր Փետրուարի 3-ն է՝ Սբ. Սարգսի՝ այսինքն երիտասարդութեան ու սիրոյ հովանաւորի տօնը։ Այդ առիթով գրում եմ մի յուշ կապուած անուանս հետ։

Ինչպէս ընդունուած է հայ ընտանիքներում Սարգիս անունով երեխաներին Սաքօ են կանչում։ Յետոյ երբ Սաքօ-ն մեծանում է՝ տան մէջ ու ընկերական շրջապատում մնում է նոյն Սաքօ-ն, իսկ դուրսն արդէն Սարգիս։

Հայաստանում հաստատուելուցս որոշ ժամանակ անց, երբ արդէն մի քանի ընկերների հետ մտերմացել էի, մի օր ընկերներիցս մէկն ինձ կանչեց՝ Սաք։ Սկզբում զարմացայ, բայց բան չասացի։ Ուշադրութիւն դարձրի եւ նկատեցի, որ Սարգիս անունով մտերիմներին ոչ թէ Սաքօ, այլ Սաք են կանչում։ Նորութիւն էր։ Քիչ-քիչ դրան վարժուեցի։

Մի երկու տարի անց նոյնիսկ հարեւանիս տղան, որի հետ ընդամէնը բարեւ-Աստծոյ բարեւ ունէի, ինձ Սաք էր կանչում ու պարզ է, որ դա անմիջականութեան, հարազատութեան նշան էր։

Մի օր էլ տանը հիւրեր ունէինք, երբ մէկ էլ կինս դարձաւ ինձ ու կանչեց՝ Սա։ Այս մէկն արդէն ապշեցուցիչ էր։ Սարգիս, Սաքօ, Սաք, հիմա էլ Սա։ Բնականաբար այդ պահին բան չասացի, բայց յետոյ երբ հարցրի, որ Սա ինչ է նշանակում պատասխանեց, որ այդպէս էլ են ասում, չգիտէի՞ր։ Շատ ժամանակ չանցաւ, որ տեսայ ընկերներիցս ոմանք էլ ինձ Սա են կանչում։ Այս արդէն հաւանաբար չափազանց մտերմութեան ու հարազատութեան նշան էր։

Երբեմն մտածում եմ, եթէ այսպէս շարունակուի ինչ կը լինի։ Հաւանաբար շուտով Սարգիս-ից կը մնայ միայն Ս-ն, որն էլ կարտայայտի անսահման մտերմութիւն։ Պիտի պատրաստուեմ, որ շատ չզարմանամ։

Բարեւներով՝

Յ.Գ.։ Ամրան մի երեկոյ տանն էի, երբ լսեցի հարեւանուհուս ձայնը, որը չորրորդ յարկից կանչում էր բակում խաղացող իր տղային՝ ¨Սաքուլիկ, Սաքուլիկ, վերեւ բարձրացիր¨։ Պարզ է, որ Սաքուլիկ-ը շատ փոքր Սարգիս-ն է, աւելի ճիշտը այն Սարգիս-ը, որը դեռ այնքան չի մեծացել, որին Սաքօ կանչեն։ Բարեբախտաբար ինձ այդպէս երբէք չեն կանչել։