ՕՏԱՐԱԼԵԶՈՒ ԴՊՐՈՑՆԵՐՆ ՈՒ ՀԱՆՐԱՊԵՏԱԿԱՆԸ (1)

Այս առաւօտ կառավարութեան նիստերի դահլիճի դիմաց, որտեղ ներկայիս գումարւում են Ազգային Ժողովի նիստերը օտարալեզու դպրոցների բացման դէմ ցոյց կար։

Ես էլ մասնակցում էի։

Ինձ մօտեցաւ Հայաստանի Հանրապետական կուսակցութեան ծանօթ պատգամաւորներից մէկը եւ քմծիծաղով ասաց՝ "Սրանցո՞վ էք ուզում իշխանափոխութիւն անել"։

Նկատի ունէր մայթի վրայ հաւաքուած բազմութիւնը, որն ինչ խօսք տասնեակ հազարաւորներ չէին։

Պատասխանեցի՝ "Ոչ, սա շատ է, իշխանափոխութեան համար հինգ հոգին էլ բաւական է, պարզապէս որոշում պիտի լինի"։

Պատգամաւորը ժողովրդի սուլուցների ներքոյ մտաւ նիստերի դահլիճ։

Մտածում եմ` պատգամաւորը նոր բան չի ասում։ Նա արտայատում է 1998 թուականից այս կողմ ժողովրդին կողոպտած, յուսահատութեան գիրկը նետած, բազմահազար մարդկանց արտագաղթի պատճառ դարձած ու երկիրը գաղութի վերածած իշխող՝ Հանրապետական կուսակցութեան մէջ տիրող մտայնութիւնը։ Այն է` իրենք ինչ կուզեն կանեն, ինչպէս արել են անցնող 12 տարիների ընթացքում։ Նրանք մէկին հաշուետու չեն ու ծիծաղում են ոչ թէ այս մի քանի հարիւր կամ հազար հոգու վրայ, այլեւ ընդհանրապէս ժողովրդի։

Պատգամաւորն ընդամէնն ինձ յիշեցնում էր, թէ ինչ վիճակ է տիրում երկրում եւ մենք որտեղ ենք ապրում։

Պինդ մնացէք։

ԲԱՌԱԽԱՂ

Առաւօտուայ ժամը 6:30-ին տղայիս փոքրիկ ձեռքը կպաւ գլխիս։

- Պապա, պապա։

Արթնացայ։

- Ի՞նչ է Մհեր։
- Պապա, արի բառախաղ խաղանք։
- Քնիր։
- Ինչո՞վ է վերջանում, Ր՝ րոպէ։
- Մհեր, քնել։
- Լ՝ լոլիկ...

Երեխան քնից արթնացել է ու ուզում է բառախաղ խաղալ ու գործ էլ չունի օրուայ որ ժամն է ու հետաքրքրուած էլ չէ, դու արթուն ես թէ քնած ...

Կեանքը ուղղակի այս պահերով է հաճելի։
Երջանկութիւնն էլ պարզապէս հէնց սա է՝ այլ տեղ մի փնտրէք։

Լաւ մնացէք։

ՃԱՊՈՆԱՑԻՆԵՐՆ ՈՒ ՄԵՆՔ

Մեքենայիս տակից ձայն էր գալիս։ Տարայ արհեստաւորի մօտ։ Միասին գտանք տեղը, այսինքն այն աշխատամասը, որից ձայն էր գալիս։ Մեքենայիս տակում երկաթէ մի պաշտպանիչ շերտ կայ, որի մէջ մի հաստ երկաթէ մաս կայ, որոնց արանքում ռեզին կայ։ Ռեզինը մաշել էր ու այդ երկաթէ երկու կտորները իրար քսուելով ձայն էին հանում։

Ի՞նչ անել։ Տրամաբանութիւնն ասում է, որ պիտի նոր ռեզին դնել հնի տեղ եւ ամրացնել։

Արհեստաւորն ասաց, որ մի առաջարկ ունեմ, որ գիտեմ չէք ընդունի, հետեւաբար մի այլ առաջարկ կանեմ։ Առաջին առաջարկս այն է, որ այս երկու երկաթէ կտորներն էլ հանենք՝ դէն քցենք, որովհետեւ դրանք ձեր մեքենայում կարեւոր դեր չունեն։ Իսկ քանի որ գիտեմ դուք դա չէք ընդունի, առաջարկում եմ ներսի երկաթէ կտորը հանենք՝ դէն քցենք։ Այսինքն այլեւս ռեզին չդնենք երկու երկաթների արանքում, այլեւ մէկը դէն քցենք։

Պատասխանեցի, որ ոչ առաջին առաջարկն եմ ընդունում, ոչ էլ երկրորդը։ Մենք պիտի ռեզին դնենք երկու երկաթների արանքում, այն ամրացնենք ու ամբողջութեամբ յետ դնենք տեղը։

Եւ ահա հետաքրքիր էր արհեստաւորի պատասխանը։

- Դուք կարծու՞մ էք ճապոնացիները մեզնից աւելի շատ խելք ունեն։ Ես այսինչ համալսարնն եմ աւարտել եւ այնինչ տեղում եմ աշխատել եւ լաւ հասկանում եմ։

- Ես չեմ կարծում, որ ճապոնացիները մեզնից աւելի շատ խելք ունեն, ուղղակի վստահ եմ ու համոզուած եմ, որ աւելի շատ խելք ունեն։

- Ինչու՞։
- Շատ պարզ պատճառով։ Մենք խելացի հայերս մի լուցկու փայտ չենք կարողանում արտադրել, իսկ ես եւ դուք, այսինքն էլի խելացի հայերս ոչ միայն վարում ենք անխելք ճապոնացիների արտադրած մեքենան, այլեւ այս պահին մտածում ենք ինչպէ՞ս վերացնել մեքենայում առաջացած թերթութիւնը։ Եւ քանի որ լուծում չենք գտնում, որոշում ենք հեռացնել աշխատամասը։

- Ձեր կարծիքով ո՞վ մեքենայ արտադրեց խելացի է։
- Ոչ, ով Մերսեդէս Բենց ու Նիսան ու Միցուբիշի ու այդ որակի մեքենաներ արտադրեց խելացի է։
- Բայց ես ձեզ հաւատացնում եմ, որ մեքենայում շատ աշխատամասեր կան, որոնք գործարանները անտեղի են տեղադրում։ Դրանց չլինելը ոչ մի խոչընդոտ էլ չի առաջացնում։ Ես այն ժամանակ, երբ աշխատում էի այնինչ գործարանում...
- Ես ձեզ յարգում եմ, բայց այս մեքենան ճիշտ այնպէս ինչպէս ճապոնացիները արտադրել են պիտի վերանորոգուի։ Կարո՞ղ էք։
- Գոնէ թոյլ տուէք ներսի երկաթէ դէն քցեմ։
- Ընկեր ջան, ներսի ու դրսի չունի, գործարանը ի վերջոյ մի բան մտածել է։
- Ի զուր, ինչու ինձ չէք հաւատում, սխալ են մտածել...

Շարունակե՞մ։

Այս մտածելակերպը համատարած է։ Այս արհեստաւորը մեղաւոր չէ, սա համատարած մտայնութիւն է, որին մենք բախւում ենք ամէն օր ցանկացած ոլորտում։ "Աշխարհում միայն մենք ենք ու ամերիկացիներն ու մէկ էլ ... հա աւստրիացիները", ի հարկէ նրանք մեզնից յետոյ...

Եւ լուծումը կրթադաստիարակչական ոլորտում արմատական բարեփոխումներն են։ Իսկ մինչ այդ...

Լաւ մնացէք։

ՉԴԱԴԱՐՈՂ ԱՐՏԱԳԱՂԹ

Ոչ թէ մի տեղ կարդացել եմ կամ մէկից լսել եմ, այլեւ անցնող մէկ-մէկ ու կէս ամսուայ ընթացքում աչքովս տեսել եմ.-

- Երզնկեան փողոցի վրայ տուն են վաճառում։ Տէրն ասաց, որ վաճառում է մեկնելու Իսպանիա։

- Էմին փողոցի վրայ տուն են վաճառում։ Տէրն ասաց, որ վաճառում է մեկնելու Հոլանտիա։

- Համբարձումեան փողոցի վրայ տուն են վաճառում։ Տէրն ասաց, որ վաճաոում է մեկնելու Ֆրանսիա։

- Թաւրիզեան փողոցի վրայ տուն են վաճառում։ Տէրն ասաց, որ վաճառում է մեկնելու ԱՄՆ։

Շարունակե՞մ (Չհաւատողներին պատրաստ եմ տանել մէկ մէկ այդ տները ցոյց տալ ու ծանօթացնել տէրերի հետ)։

Բոլոր վաճառողներն էլ տեղացիներ են։

Մտքովս հազար ու մի բան է անցնում։

Օրինակ՝

- Ինչու՞ անցնող տարիների միանիշ ու երկնիշ ու եռանիշ տնտեսական "աճը" մարդկանց չի պահում իրենց հողում։

- Մարդիկ արտագաղթում են ոչ անպայման աշխատանք ու եկամուտ չունենալուց։ Մարդիկ արտագաղթում են անարդարութիւնից ու անպաշտպանուածութիւնից։

- Աւելի լաւ չի՞ լինի Սփիւռքի նախարարութեան Հայրենադարձութեան վարչութիւնը անուանափոխել ու կոչել Հայրենամնացութեան վարչութիւն։ Այլ խօսքով փոխանակ հայերին Հայաստան բերելու, աշխատել հայերին Հայաստանում պահել։

Շարունակե՞մ։

Պինդ մնացէք։

Յ.Գ. Խորհուրդ կը տամ կարդալ Միացեալ Ազգերի Կազմակերպութեան զարգացման ծրագրի (UNDP) տարեկան զեկոյցը Հայաստանից արտագաղթի վերաբերեալ, որը հրատարակուել է մի քանի օր առաջ՝ Մայիսի 11-ին։

ԽՈՒԶԻՍՏԱՆ

Այսօր ի վերջոյ վերջացրի ամիսներ շարունակ տեւած ուսումնասիրութիւնս Իրանի Խուզիստան նահանգի պատմութեան եւ Խուզիստանի արաբ այն կազմակերպութիւնների ծրագրերի մասին, որոնք նպատակադրել են անջատուել Իրանից եւ հիմնել անկախ պետութիւն կամ ձգտում են Իրանում առաջացնել դաշնային համակարգ։

Ուրախ եմ, որ ուսումնասիրութեանս հիմնական ատաղձը պատրաստ է, բայց դեռ շատ գործ կայ անելու։

Այժմ կարելի է հարիւր գրամ վիսկի խմել ու անցնել Բելուջիստանին։

Լաւ մնացէք։

ՀԱՐԲԱԾ ՎԻՃԱԿ

Երեկ գիշեր հարբել էի։

Ինչի՞ց եւ ինչու՞։ Ասեմ։

Սրանից մէկ տարի առաջ մի գիրք էի գնել, որը չէի կարդացել։

Երեկ գիշեր հերթը հասաւ դրան։ Վերցրի ու ինչ տեսնեմ՝ հիասքանչ ուսումնասիրութիւն։ Ամբողջ երկու ժամ այդ գրքի հետ "խաղացի"։ Եւ հարբեցի։ Ինչքան տեղեկութիւն եւ ինչ խորքային ուսումնասիրութիւն ու վերլուծութիւն։ Մտածում եմ մարդը քանի տարի պիտի կարդայ, որպէսզի կարողանայ այդպիսի գիրք գրել։

Ի՞նչ էր գրքի անունը։ Ասեմ՝ "Ցեղութիւնը եւ ցեղայնութիւնը Իրանում"։

Ինչպէս ասում են՝ հեղինակին հալալ է։

Լաւ մնացէք։

ՕՏԱՐԱԼԵԶՈՒ ԴՊՐՈՑՆԵՐ

"Հայ ժողովուրդը ամենաարագ եւ ամենադիւրին միջոցներով լուսաւորելու համար, հայ երեխայի բովանդակ ընդունակութիւնները լիուլի կերպով զարգացնելու համար, հային իր ինքնուրոյն հանճարով ու ճաշակով լուսաւորելու համար մարդկային ստեղծագործութեան մէջ, հակաւոր է, որ հայ երեխան իր կրթութիւնը, իր ամբողջ կրթութիւնը ստանայ մայրենի լեզուով, մայրենի պայմանների համեմատ, մայրենի հոտով ու համեմով։ Դա է պահանջում թէ առողջ մանկավարժութիւնը, թէ մեր ժողովուրդի գոյութիւնն ու առաջադիմութիւնը"։

Վերոյիշեալ մտքերն իմը չեն, այլեւ Սիմոն Զաւարեանինը։
Նոր էլ չեն, այլեւ գրուել են մի հարիւր տարի առաջ։

Վատ չէր լինի, որ Հայաստանի Հանրապետութեան կառավարութեան այն պաշտօնեաները, ովքեր նախաձեռնել են Հայաստանում հիմնել օտարալեզու դպրոցներ կարդային այն ու մի քիչ խորհէին։

Պինդ մնացէք։