Sunday, October 26, 2008

ԷԼԻ ՕՎԻՐ-Ի ՄԱՍԻՆ (3)

Գնում ենք ճշտորոշած օրը առաւօտեան ժամը 11:00-ին, այնպէս ինչպէս մեզ փոխացուել էր։ Էլի հերթ, ի վերջոյ ներս ենք մտնում։ “Ի՞նչ հարցով էք եկել”։ “Տղայիս մուտքի արտօնագրի երկարաձգման հարցով, անցագիրը ձեզ մօտ է, եկել ենք այն վերցնել”։ Մարդը փնտռեց, գտաւ ու ասաց պատրաստ չէ։ “Պատրա՞ստ չէ, բայց մենք վաղը պիտի թռչենք ու այդ մասին ձեզ ասել ենք”։ “Ճաշից յետոյ ժամը 5։00-ին եկէք վերցրէք”։ Հինգին գնացինք, պատրաստ էր, վերցրինք։

Մտքումս հարց առաջացաւ, եթէ անցագիրն առաւօտեան 11:00-ին պատրաստ չէ, իսկ հնարաւոր է այն մի քանի ժամում պատրաստել ու արդէն ժամը 5:00-ին յանձնել, ինչու՞ պիտի դիմողներին տաս օր տանել բերել, այն էլ սենեակից սենեակ, այն էլ ժամեր հերթի մէջ սպասեցնելով, յետոյ խրատներ տալով, որ դիմէք երկքաղաքացիութիւն ստանալու համար (կարծես մարդիկ իրենք խելք չունեն), յետոյ տիրոջ նման ասել երեխային մի բերէք եւ այլն։

Ի հարկէ կայ աւելի արագ ու արդիւնաւէտ ձեւ, որի մասին ես արդէն գիտեմ ու ինձ անընդհատ յուշում էին իմ ընկերները։ Հէնց առաջին անգամ անցագիրդ յանձնելիս էջերի արանքում դնում ես շօշափելի գումար ու այն ամբողջովին պատրաստ ստանում րոպէներ յետոյ, որովհետեւ եղածը իրօք մեծ բան չէ, բայց ես չգնացի այդ ճանապարհով։

Այս պատմութեան դաստիարակչական կողմն էլ ինձ համար այն եղաւ, որ որոշեցի մի տաս օր անընդհատ ՕՎԻՐ գնալու փոխարէն, գերադասել այսուհետ առանց քաշքշուկների մէջ ընկնելու մի քանի րոպէ բայց մէկ անգամ օդանաւակայանում կոպիտ վերաբերումի արժանանալը։

Friday, October 24, 2008

ԷԼԻ ՕՎԻՐ-Ի ՄԱՍԻՆ (2)

Կրկին հերթի մէջ, ինչու՞, որովհետեւ դռան առաջ շարքում գտնուողները չեն ընդունում (յիրաւի կամ յանիրաւի), որ դու առաւօտից արդէն մի քանի անգամ շարք ես կանգնել ու կէս օր է ինչ այս սենեակից այն սենեակ ես գնում։

Հասաւ մեր հերթը։ Ներս ենք մտնում ու նոյն պաշտօնեային երկրորդ անգամ բացատրում մեր գործի մասին։ “Ինչու՞ չէք դիմում երկքաղաքացիութեան համար”, թէ այս մարդուն, այսինքն այս պաշտօնեային ի՞նչ կապ ունի, որ մենք ինչու չենք դիմում երկքաղաքացիութիւն ստանալու համար, ինձ համար մնաց անհասկանալի։ Սուտ չասեմ, փորձում եմ նաեւ խուսափել բախումից, որն ինձ համար կը նշանակի, օդանաւը գնաց ու մենք մնացինք, որովհետեւ պարզ է, որ մեր կողմից (ոչ իրենց) կոպիտ խօսելու պարագային, մէկ օրուայ գործը կը ձգձգուի անյայտ ժամանակով։ “Այս պահին ինձ յարմար չէ, այլ առիթով կը դիմեմ”։ “Դէ հէնց հիմա դիմէք”։ “Յարմար առիթով այդպէս էլ կանեմ, այս պահին պարզապէս տղայիս վիզայի ժամկէտն եմ ուզում երկարաձգել”։ “Լաւ գնացէք դիմումը տուէք շէնքի դրսում գտնուող այնինչ գրասենեակը մեքենագրի”։ Գնում ենք։ Դիմումը այնինչ աղջիկը մեքենագրում է, որն անշուշտ գումար արժի։ Վերադառնում ենք ու յանձնում պաշտօնեային։

Գնացէք այնինչ օրը եկէք։

Այնինչ օրը կրկին երեքով գնում ենք, էլի հերթ ենք կանգնում, մեր հերթն է հասնում, ներս ենք մտնում ու պարզւում է, որ պատրաստ չէ։ “Ի՞նչ պիտի անենք”։ “Այնինչ օրը եկէք”։ “Չենք կարող, որովհետեւ դրանից երկու առաջ արդէն պիտի մեկնենք”։ “Դէ այդ պարագային այնինչ օրը եկէք”։

Ճշտած օրը մեր մեկնումից մէկ օր առաջ է։ Սրտումս վախ կայ, որ եթէ պատահի, որ այդ օրն էլ պատրաստ չլինի կամ մի բան պատահի, նշանակում է մենք կը մնանք առանց անցագրի (Passport), այսինքն չենք կարող մեկնել։

Հարցնում եմ, “Այդ օրը վստա՞հ պատրաստ կը լինի, որովհետեւ միւս օրն արդէն մեր թռիչքն է”։ “Ասացի այսինչ օրը եկէք։ Երեխային էլ ձեզ հետ մի բերէք”։ “Ինչու՞”։ “Որովհետեւ ձայն է հանում”։ “Չենք կարող, որովհետեւ երեխայ պահող չունենք”։ Բարկացած եմ շատ։

Thursday, October 23, 2008

ԷԼԻ ՕՎԻՐ-Ի ՄԱՍԻՆ (1)

Ամէն անգամ Հայաստան մտնելիս տղայիս համար պիտի Հայաստանի մուտքի արտօնագիր (Visa) ստանամ։ Մուտքի արտօնագիրը տրւում է որոշակի ժամանակի համար, սակայն երեխան կարող է երկրում մնալ ինչքան ուզում է, պարզապէս երկրից դուրս գնալիս պիտի երկարաձգել մուտքի արտօնագրի ժամկէտը։ Մուտքի արտօնագիրը տրւում է անվճար։

Մի երկու անգամ ժամկէտի երկարաձգումը կատարել եմ օդանաւակայանում թռչելուց մէկ երկու ժամ առաջ։ Այդ մէկ երկու անգամում էլ օդանաւակայանի պատկան գրասենեակի պատասխանատուները կոշտ ու կոպիտ վերաբերում են ցոյց տուել մեր նկատմամբ, ասելով, որ մենք այդ գործը պիտի անէինք նախօրօք, ՕՎԻՐ այցելելով։

Հայաստան ժամանած կամ Հայաստանում կայք հաստատած արտասահմանցիների (հայ կամ օտար) մեծ մասը անպայման ծանօթ են այս հաստատութեան հետ (չեմ ցանկանում նրանց մօտ տխուր յիշողութիւններ արթնացնել)։

Այս անգամ, որպէսզի խուսափեմ օդանաւակայանում կոշտ ու կոպիտ վերաբերումից, որոշեցի նախապէս գնալ ՕՎԻՐ եւ լուծել հարցը՝ այն է երկարաձգել տղայիս մուտքի արտօնագրի ժամկէտը, որը կրկնում եմ ըստ օրէնքի կատարւում է անվճար։

Գնացինք (կինս, տղաս ու ես)։ Ուղարկեցին մի սենեակ, որի առջեւ հերթ էր։ Սպասեցինք։ Մեր հերթը հասաւ։ Ներս մտանք։ “Ի՞նչ գործ ունէք”։ “Վիզայի ժամկէտի երկարաձգման համար ենք եկել”։ “Դիմէք այնինչ սենեակին”։ Ուրեմն այդքան ժամանակ իզու՞ր էինք սպասել։

Դուրս եկանք ու գնացինք միւս սենեակի դռան առաջ հերթ կանգնեցինք։ Հասաւ մեր հերթը։ Ներս մտանք։ “Ի՞նչ գործ ունէք”։ “Վիզայի ժամկէտի երկարաձգման համար ենք եկել”։ “Դռան առաջ փակցրած են անհրաժեշտ փաստաթղթերը, լրացրէք, բերէք”։

Դուրս եկանք ու կարդացինք փաստաթղթերի ցանկը։ Բժշկից տեղեկանք առողջութեան մասին, ոստիկանութիւնից տեղեկանք չդատուածութեան մասին, չգիտեմ ինչ, չգիտեմ ինչ։ Սա ի՞նչ է։ Հարցնում եմ ինքս ինձ։ Նորից եմ կարդում ու պարզւում է, որ այդ փաստաթղթերը երկքաղաքացիութեան համար դիմում տուողների համար են։ Բայց իմ խնդիրը դա չէ, իմ խնդիրը տղայիս մուտքի արտօնագրի ժամկէտի երկարաձգումն է։

Ներողութիւն խնդրելով դռան առաջ հերթի մէջ գտնուողներից, կրկին ներս եմ մտնում եւ պաշտօնեային բացատրում, որ ես երկքաղաքացիութեան համար չեմ դիմում, այլ վիզայի ժամկէտի երկարաձգման։ “Նոյնն է”.- հնչում է պատասխան։ Բայց ինչպէ՞ս է նոյնը, հարցնում եմ, առաջին հերթին փաստաթղթերի այդ ցանկի վերեւում գրուած է երկքաղաքացիութեան համար, այլ ոչ վիզայի երկարաձգման եւ երկրորդ ես այս գործը ամէն անգամ օդանաւակայանում անում են առանց այսպիսի քաշքշուկների, ինչու՞ այնտեղ ինձնից նման բաներ չեն պահանջում, որովհետեւ պարզ է, սա վիզա է, պարզապէս ժամկէտը պիտի փոխել։ “Այդ պարագային սխալ էք եկել, գնացէք այնինչ սենեակը”։ Խօսքը այն սենեակի մասին էր ինչ սկզբից էլ գնացել էինք։

Friday, October 17, 2008

ՆՈՐ ԳՐԱԿԱՆՈՒԹԻՒՆ

Հ.Հ. Նախագահի կողմից գրական մրցանակի արժանացած “Նոր քրոնիկներ” գրքից մի հատուած։

“Մանկահասակ երկու քած,

Մէկը՝ նիհար, մէկը՝ գեր,

Մօր կօշիկները հագած-

Բոզութեան են դուրս եկել”։

Ստեղծագործող՝ Դաւիթ Յովհաննէս։

Thursday, October 16, 2008

ՉՀԱՒԱՏԱՔ

“Երբ մօտենաք վանդակին, որի վրայ գրուած է “էշ”, իսկ ներսը դրուած է “փիղ”, գրածին չհաւատաք”։

Wednesday, October 15, 2008

ՄԵՏՐՕ

Մի քանի օր մետորոյից օգտուելով նկատեցի, որ մետրոյի առաջին կանգառում վերջին վագոնում մարդկանց խճողում է առաջանում, իսկ առաջին վագոնում շատ քիչ մարդ կայ։

Սկսեցի մտածել պատճառների մասին եւ գտայ։

Պարզուեց, որ մարդիկ երբ էլեկտրական աստիճաններով իջնում են առաջին կանգառում, ընդամէնը մի քանի մետր քայլում ու կանգառին հասնելով կանգնում են։ Փաստօրէն մարդկանց խճողում է առաջանում աստիճաններից անմիջապէս յետոյ առաջին իսկ կանգառի մօտ։

Մինչդեռ նոյն մարդիկ, եթէ մի քիչ քայլեն (ընդամէնը մի քանի մետր) ու հասնեն առաջին վագոնին կը կարողանան աւելի հանգիստ պայմաններում երթեւեկել ու թէկուզեւ նստելու տեղ գտնել։

Որպէս օրինակ ասեմ, որ եթէ առաջին վագոնի առաջին մուտքից ընդամէնը մէկ հոգի է ներս մտնում, վերջին վագոնի վերջին դռնից մի տասնըհինգ քսան հոգի ներս են մտնում։

Եզրակացութիւն։ Մետրոյից օգտուողները աւելի հանգիստ երթեւեկելու նպատակով թող չալարեն մի քանի մետր քայլել։

Ի դէպ նշեմ, որ մետրօն այն դրական երեւոյթներից մէկն է, ինչ մենք ժառանգել ենք նախկինից ու այսօր առկայ է Երեւանում, գալիս է ժամանակին, նրանով երթեւեկելը աւելի հանգիստ է, աւելի ապահով, աւելի էժան ու աւելի արագ։

Լաւ մնացէք։

Saturday, October 11, 2008

"ԿՆՏՐՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅԱՐԱՆ"



Բեմադրիչ։ Վալտեր Սէյլզ
Արտադրման թուական։ 1998 թ.
Դերակատարներ։ Ֆերնանդա Մոնտենեգրօ, Վինիցիուս Դէ Օլիվիյէռա…
Արտադրող երկիր։ Բրազիլ, Ֆրանսիա

Տխուր, շատ տխուր մի տեսաերիզ։

Դորան, մի տարիքով կին, որն աշխատում է Ռիօ Դէ Ժանէյրոյի կենտրոնական կայարանում նամակներ է գրում հաճախորդների համար եւ դրանք փոստով ուղարկում։ Խոզէն 9 տարեկան տղայ է, որը երբէք իր հօրը չի տեսել։ Մայրը Դորայի միջոցով նամակներ է ուղարկում հօրը։

Մի օր էլ հերթական նամակը Դորային տալուց յտեոյ, ընկնում է մեքենայի տակ ու մահանում։ Տղան մնում է մենակ ու Դորայի հետ սկսում ճամբորդութիւն հօրը գտնելու նպատակով…

Ոչ միայն բարձր է խաղարկութեան մակարդակը, այլ խորիմաստ են երկխօսութիւնները։ Գեղեցկօրէն պատկերուած են կերպարների ներաշխարհները։

Խորհուրդ կը տամ դիտել։

Լաւ մնացէք։