ՍՓԻՒՌՔԱՀԱՅԻ ԳՈՐԾՆԱԿԱՆ ԲԱՌԱՐԱՆ (1)

- Պռիւէտ ապէր։
- Ինչու՞ ուշացար։
- Պռոպկա էր։
- Խալադենիկում մառոժնի կայ, կուտե՞ս։

Ցանկացած Սփիւռքահայ, որը գալիս է Հայաստան մշատական բնակութեան կամ այցելութեան համար, առաջին իսկ պահից լսելու է նմանատիպ բառեր, որոնք իր համար անհասկանալի են։ Այդ բառերը լայն օգտագործում ունեն, սակայն ցաւօք հայերէն չեն։ Դրանք օտարամուտ բառեր են, մեծաւ մասամբ՝ ռուսերէն։

Թիւրիմացութիւն չառաջացնելու նպատակով անմիջապէս պիտի ասեմ, որ ի հարկէ արտերկրում ապրող հայերն էլ իրենց բնակած վայրի ազդեցութեան ներքոյ, շատ թէ քիչ, օգտագործում են օտարամուտ բառեր։ Դժբախտաբար վերջին տարիներում քիչ չեն այն երիտասարդները, որոնք ոչ թէ անաղարտ հայերէն չեն խօսում, այլ ընդհանրապէս հայերէն չգիտեն։ Նրանց պարագան ամբողջութեամբ այլ է։ Չփորձելով արդարացնել պարագան պիտի ասեմ, որ դրա պատճառը ազգի գոյատեւման ու յարատեւման գրաւականն հանդիսացող հողում` այսինքն հայրենիքիում չապրելն է։

Հայաստանաբնակների պարագային դա բացատրւում է երկար տասնամեակներ Ռուսաստանի (Ցարական թէ Խորհրդային) կազմում լինելու, Ռուսաստանի հետ սերտ կապ ունենալու ու անընդհատ Ռուսաստան ճամբորդելու (ուսման, աշխատանքի թէ այլ), ուստի ռուսերէնի ուժեղ ազդեցութեան պատճառով։

Մինչեւ այստեղ թւում է ամէն ինչ հասկանալի է ու մեր կամքից անկախ՝ բնական։

Խնդիրը սակայն մտահոգիչ է դառնում այն ժամանակ, երբ տեսնում ենք, որ Հայաստանի անկախութիւնից 15 տարի յետոյ, ոչ միայն չեն պակսում այդ բառերը, այլ ընդհակառակն, իմ տպաւորութեամբ, էլ աւելի թափ է ստանում դրանց օգտագործումը։

Պատճառները մի քանիսն են, որոնց մասին կը գրեմ այլ առիթներով։

Յամենայնդէպս այդ բառերի չիմանալը երբեմն դժուարացնում է հաղորդակցութիւնը։ Որոշ դէպքերում էլ նոյնիսկ իմանալը, սակայն ճիշտ չարտասանելը ազդում է ապրանքների գների վրայ...

Ուստի կարծում եմ անօգուտ չի լինի ծանօթանալ այդ բառերից մի քանիսի հետ՝ հաղորդակցութիւնը հեշտացնելու, բայց ոչ թէ առկայ իրականութեան հետ յարմարուելու նպատակով։ Իրականութիւնը պիտի լինի այն, ինչ ամրագրուած է Հայաստանի Հանրապետութեան Սահմանադրութիւնում՝ "Հայաստանի Հանրապետութեան պետական լեզուն՝ հայերէնն է"։

1- Պռիւետ- Բարեւ
2- Պակա- Ցտեսութիւն
3- Մառշուտնի- Երթուղային մեքենայ
4- Պռոպկա- Խցանում (traffic)
5- Պաւառոտ- Շրջադարձ
6- Գայիշնիկ- Ճանապարհային ոստիկան
7- Վաբշչէ- Ընդհանրապէս
8- Վոբշէմ- Ընդհանուր առմամբ
9- Պռոստը- Պարզապէս
10- Մալադձեձ- Կեցցէ

Առայժմ այսքանն անգիր արէք, մնացածը յետոյ։

Բարեւներով՝

"ՏԱՐԲԵՐՈՒԹԻՒՆ ՄԻ ԴՐԷՔ ՀԱՅԻ ՈՒ ՀԱՅԻ ՄԻՋԵՒ "

Այսօր Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային Ժողովը 66 կողմ, 5 դէմ եւ 1 ձեռնպահ քուէներով ընդունեց Երկքաղաքացիութեան մասին օրէնքը։

Յիշեցնենք, որ Ազգային Ժողովն ունի 131 պատգամաւոր եւ եթէ 66 կողմի փոխարէն լինէր 65, օրինագիծը չէր ընդունուի։

59 պատգամաւոր ներկայ չեն եղել Ազգային Ժողովում (131 - 72 = 59)

Ներկայ չեն եղել, որովհետեւ որեւէ լուրջ պատճառով չէի՞ն կարող մասնակցել ժողովին, ասենք օրինակ հիւանդանոցում վիրահատման են ենթարկուած եղել։

Ներկայ չեն եղել, որովհետեւ ընդհանրապէս նրանց չի՞ հետաքրքրում Ազգային Ժողովի աշխատանքներն ու ընդունուող օրինագծերը։

Ներկայ չեն եղել, որովհետեւ դէ՞մ են Երկքաղաքացիութեան մասին օրէնքին եւ չեն ցանկացել քուէարկութեան պահին ներկայ լինել Ազգային Ժողովում։

Առայժմ չգիտենք։
Իսկ ներկաներից "Համաձայնական" կառավարութեանը մաս կազմող ՄԱԿ-ը եւ ցեղակրօն, Նժդեհեան գաղափարախօսութեան հետեւորդ Հայաստանի Հանրապետական կուսակցութեան որոշ անդամներ դէմ են քուէարկել օրինագծին։

Ընդդիմութիւնը չի մասնակցել քուէարկութեանը, վերջերս ընդդիմութիւն դարձած "Օրինաց Երկիր"-ն էլ նոյնպէս։

Աշխարհին յայտնի է, որ երկքաղաքացիութեան մասին դրոյթը նախ ամրագրուեց Սահմանադրութիւնում, յետոյ էլ օրինագծի նախագիծը ներկայացուեց Ազգային Ժողովին ու հիմա էլ ընդունուեց Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան սկզբունքային ու հետեւողական մօտեցման ու աշխատանքի շնորհիւ։ Վարձքներդ կատար պիտի ասել ընկերներին։

Սակայն քուէարկութեան վերոյիշեալ պատկերը եւ Ազգային Ժողովում հնչած ելոյթներն ու լրատուամիջոցներով արտայայտուած մտքերը իրօք հայ մարդուն ու յատկապէս նրան, ով իր անուան հետեւից քարշ է տալիս Սփիւռք բառը, այսինքն Սփիւռքահայերին լուրջ ու խոր մտածելու տեղ է տալիս։ Մտածել այն մասին, թէ ինչու՞ ոմանք (որոնց թիւը ցաւօք քիչ էլ չէ) տարբերութիւն են դնում հայի ու հայի միջեւ։

Վարձքներդ կատար ընկերներ։

Յ.Գ.1.- Անցեալ շաբաթ կարդացի հարցազրոյց գրող, նկարիչ` Աղասի Այուազեանի հետ, որտեղ նա յորդորում էր "Տարբերութիւն մի դրէք հայի ու հայի միջեւ"։ Ձեւակերպումը տպագրուեց մտքիս մէջ ու այս գրութեանս վերնագիրն էլ հէնց դա է։

Յ.Գ.2.- Հ.Հ.Շ.-ն էլ այսօր մէկ անգամ նորից ու այս անգամ կուսակցութեան փոխնախագահ Անդրանիկ Յովակիմեանի միջոցով յայտարարեց, որ երկքաղաքացիութիւնը վտանգ է Հայաստանի անվտանգութեանը։ Հետաքրքիր զուգորդութեամբ Թուրքիան էլ յայտարարել է, որ Հայաստանի կողմից երկքաղաքացիութեան մասին օրէնքի ընդունումը վտանգ է Թուրքիայի անվտանգութեանը։ Մէկը պիտի հհշականներին յիշեցնի, որ Հայաստանում իրենց ներկայութիւնն է վտանգ Հայաստանի անվտանգութեանը։

ՔԱՇԱԹԱՂ (2)

Ի շարս այլ գիւղերի, Քաշունիկ գիւղում էլ որոշեցի հանդիպել մեր երիտասարդական խմբին։
Ինձ ուղղորդեցին մի ընկերոջ բնակարան, որտեղ տեղի պիտի ունենար հանդիպումը։

Բնակարանը երկու յարկանի էր։
Ի հարկէ Քաշաթաղի մասին գրելիս մեծ ջանք եմ թափում բառերն իսկապէս տեղին օգտուել, որովհետեւ օրինակ` երբ ասում եմ բնակարանը երկու յարկանի էր, ընթերցողի մտքում պատկերւում է մի ինչ որ քաղաքում կամ գիւղում իր տեսած երկյարկ բնակարաններից մէկը՝ առաւելագոյնը վատ վիճակում։ Սակայն այն ինչ կոչւում է բնակարան այդ վայրերում՝ պարզապէս աւերակի նման մի բան է։ Դրան աւելացրէք` անջուր, անէլեկտարականութիւն, անգազ ու անհեռախօս վիճակը։

Ինձ տարան բնակարանի երկրորդ յարկը։ Առաջին յարկի առաստաղի գերանների միջից՝ երկրորդ յարկից երեւում էր առաջին յարկը։ Երկու յարկերի պատուհանները ապակի չունէին, այլ ծածկուած էին թափանցիկ պաստառով (Nylon)։

Մէկ ժամից աւելի սպասեցի մինչեւ հաւաքուեցին գիւղի մեր խմբի երիտասարդները։ Պատճառն այն էր, որ տներն իրարից հեռու էին ու մինչեւ գնային խմբի անդամներին մէկ մէկ լուր տային, որ հանդիպում կայ ու երիտասարդներն էլ իրենց գործը վերջացնէին (կամ էլ կիսատ թողնէին) ու հաւաքուէին՝ ժամանակ կը տեւէր։

Սկսեցինք հանդիպումը։ Մի քիչ անցաւ ու մէկ էլ տան դրսից գոռում գոչիւն լսուեց։ Ընդհատեցինք հանդիպումը եւ մօտեցանք պատուհանին, որպէսզի նայենք դուրս ու տեսնենք ինչ է պատահել։

Պարզուեց, որ մի օձ ուզեցել է մտնել տուն եւ տան հայրը, որն առաջին յարկում նստած էր, տեսել է նրան ու տնից դուրս գալով փորձում է օձին սպանել փայտով։ Մենամարտն աւարտուեց տան հօր յաղթանակով։ Բացի այդ չէր էլ կարող լինել, նա արդէն այնքան օձ ու տեսակ տեսակ կենդանիներ էր սատկացրել, որ այդ աշխատանքը կատարում էր արհեստավարժօրէն։

Այս ամբողջը ես նկարեցի իմ լուսանկարչական տեսախցիկով։

Այդ վայրերում հայ ընտանիքներ են ապրում։ Նրանց երեխաները դաս են սովորում։ Երիտասարդներն ամուսանանում են ու երեխայ ունենում։

Այդ վայրերում ոչ դպրոց կայ, ոչ եկեղեցի, ոչ էլ հիւանդանոց։

Ի տես այս ամբողջի ես չգիտէի այդ երիտասարդների հետ ինչի մասին խօսել։

Լաւ մնացէք։

ՔԱՇԱԹԱՂ (1)

Այսօր հանդիպեցի Քաշաթաղի (Լաչին) բնակիչ մեր ընկերներից Ս.Թ.-ին։ Միասին ճաշեցինք։
Ահաւոր, շատ տխուր բաներ էր պատմում Քաշաթաղի վիճակից, որոնք արդիւնքն են վերաբնակեցման առընչութեամբ իշխանութեան վարած սխալ, անհետեւողական եւ անյայտ քաղաքականութեան։

Գրի չեմ առնում նրա պատմածները։
Բայց քանի որ նրա պատմածներն իմ մօտ վերարթնացրեցին յուշեր կապուած Քաշաթաղի հետ, կը գրեմ տեսածներիցս մի քանիսը։

2002 թուականի Յունիսին այցելեցի Քաշաթաղ։ Այցելութեանս նպատակն էր հանդիպել մեր երիտասարդական խմբերին։

Եղայ նաեւ Քաշաթաղից երկուս ու կէս ժամ հեռաւորութեան վրայ գտնուող երեք գիւղերում՝ Այգեստան, Գետամէջ եւ Քաշունիկ։

1.- Նախ նշեմ, որ ամբողջ ճանապարհի երկու կողմերում զետեղուած էին ցուցանակներ, որոնք զգուշացնում էին անցորդներին, որ մեքենայից իջնելու դէպքում չխորանալ ճանապարհի երկու կողմերում, որովհետեւ տարածքը ականապատուած է։

Ինձ պատմեցին, որ պատահել է, երբ այցելուները մեքենան պահել են բնական կարիքները հոգալու համար եւ հազիւ մեքենայից 1 մետր հեռացած, ոտ են դրել ականի վրայ ու զոհուել պայթիւնից։

2.- Հանդիպեցի մի փոքր աղջկայ, 5-6 տարեկան կը լինէր։
Այդ աղջկայ մարմինը օձի խայթոցի նկատմամբ իմունիտետ (Immunity) էր ձեռք բերել։ Պարզուեց, որ օձը մի քանի անգամ խայթել է փոքր աղջկան։ Աղջկան չեն կարողացել հասցնել բժշկի, քանի որ մօտակայքում որեւէ հիւանդանոց կամ նոյնիսկ բուժկէտ չկայ։ Այդ տարածքում օձի խայթոցից մարդիկ են մահացել, սակայն այս դէպքում փոքր աղջկայ մարմինը դիմադրութիւն է ցոյց տուել եւ ժամանակի ընթացքում իմունիտետ ձեռք բերել խայթոցի նկատմամբ։

3.- Այն վայրերը, որ ես այցելեցի ոչ էլեկտրականութիւն կար, ոչ գազ, ոչ հեռախօս եւ ոչ էլ խմելու ջուր։ Ինձ մի պահ թուաց, որ ժամանակը այդ վայրերում մի քանի հազար տարի յետ է գնացել։

21-րդ դար, Հայաստան աշխարհ ու նոյնիսկ խմելու ջուր չկայ։

Հարցրի բնակիչներին "Բա խմելու ջուր ի՞նչ էք անում"։ Պատասխանեցին "Մօտակայքում մի աղբիւր կայ, այնտեղից ենք բերում"։

4.- Քանի որ շրջանը աշխարհից կտրուած էր, հետաքրքրուեցի թէ ինչպէս են քաղաք (հասկացիր Լիաչին) գնում։ Պարզուեց, որ վերաբնակեցուածնեից մէկն ունի մի հանրակառք (Autobus), շաբաթը մէկ անգամ՝ չորեքշաբթի օրերը գիւղից գիւղ անցնելով գնում է քաղաք եւ ցանկացողները` վճարելով, նրա հետ քաղաք են գնում։ Իսկ եթէ մէկն այդ պահին չհասնի հանրակառքին, ապա պիտի սպասի, որ կամ մի այցելու գայ գիւղ, որպէսզի նրա հետ քաղաք գնայ կամ էլ պարզապէս սպասի միւս չորեքշաբթի օրուան։ Չմոռանամ աւելացնել, որ հանրակառք ասածը, այնքան որ ես տեսայ, Ստալինի ժամանակներից ժառանգութիւն մնացած երկաթի կտորի նման մի բան էր` տակը մի քանի անիւ դրած։

Լաւ մնացէք։

ԹԷ ԻՆՉՈՒ ԱՄԵՐԻԿԱՆ ԼԱՒ ՏԵՂ ՉԻ

Ընկերոջս մայրը Երեւանից վերադառնում էր Լոս Անջելես։

Ընկերս, որպէսզի մինչեւ օդանաւակայան մենակ չգնայ-գայ, ինձ խնդրեց նրանց ընկերակցեմ։ Գնացի։ Վերադարձին երկուսով խօսում էինք դէսից-դէնից, երբ մեր խօսակցութեանը միացաւ մեքենավարը։ 35-40 տարեկան կը լինէր։

- Ամերիկայի՞ս ես։ - Հարցրեց ընկերոջս։
- Այո։ - Պատասխանեց ընկերս։
- Կեանքն ինչպէ՞ս է այնտեղ։
- Նայած։ Վատ չի։ Ինչու՞։
- Ախպէր ջան սաղ* սուտ ա։ Մարդու հայրենիքից լաւը չկայ։
- Կեցցէս։ Գո՞հ ես աշխատանքիցդ։
- Լաւ ա ապէր, էնքան դուրս գալիս ա, որ ընտանիք պահենք։
- Լաւ ա, ուրախ եմ։

Ու երեքով շարունակեցինք խօսակցութիւնը տարբեր նիւթերի մասին։

- Ո՞ր քաղաքում ես ապրում։ -Հարցրեց մեքենավարը։
- Լոս Անջելեսում։ Եղե՞լ ես։
- Չէ չեմ եղել։ Ախպէրս ա էնտեղ ապրում։
- Գո՞հ ա կեանքից։
- Փառք Աստծոյ, գոհ ա։
- Չես մտածե՞լ գնալ մօտը։ -Հարցրի ես։
- Ճիշտն ասած երկու անգամ համարս հրաւէր ա ուղարկել, դիմել եմ դեսպանատուն` մերժել են...

Ահա այդ պահին ես հասկացայ, որ ինչու Ամերիկան լաւ տեղ չի ու սաղ սուտ ա ու հայրենիքից լաւը չկայ...

* Սաղ = Ամբողջ։

ԵՐԿՈՒ ԽՕՍՔ ԸՆԹԵՐՑՈՂՆԵՐԻՆ

1.- Նախ շնորհակալ եմ բոլոր այն ընկերներին, որոնք հեռախօսով, էլեկտրոնային նամակներով կամ էլ անձամբ հանդիպելիս իրենց տեսակէտն են արտայայտել այս կայքէջի կապակցութեամբ։ Երկու խօսքով ասեմ, որ ընդհանուր առմամբ գնահատւում են գրելու ոճը, ընտրուած նիւթերը եւ այլն։ Առաջարկներ կան կայք էջի ձեւաւորումը փոխելու եւ այն աւելի ճոխացնելու մասին։ Ես Weblog-երի տեխնիկական կողմի մասին շատ բան չգիտեմ։ Յամենայնդէպս կը փորձեմ տեղեկութիւններ ձեռք բերել եւ տեսնել ինչ կարելի է անել։ Եթէ յստակ առաջարկներ կան՝ սիրով կը լսեմ։

2.- Որոշներն առաջարկում են գրել ամէն օր։ Անկեղծ ասած, երբ որոշեցի սկսել այս կայք էջը` լաւապէս գիտակցում էի, որ այն ինձնից խլելու է բաւականին ժամանակ։ Որովհետեւ թէ պիտի որոշել ինչի մասին գրել, թէ գրել, թէ ստուգել գրածը, թէ յետոյ միանալ համացանցին ու ահա այս պահից չգիտես ինչ է լինելու (Օրինակ մի երկու օր առաջ փորձեցի միանալ համացանցին ու չեղաւ։ Մտածեցի ժամանակս աւարտուել է։ Երբ միւս օրը կապուեցի սպասարկող ընկերութեանը, պատասխանեցին որ, "Երեկ գիշեր կապը երկու ժամով ընդհատուել էր։" Ի՞նչ անես։) եւ այլն։ Ու քանի որ 24 ժամուայ ընթացքում սա իմ միակ գործը չէ, ուստի դժուարանում եմ ամէն օր գրել։ Ամէն օր գրելը շատ ժամանակ է խլելու եւ չգիտեմ կը կարողանամ դա անել թէ ոչ։

3.- Սոյն կայք էջն ստեղծելու նպատակներից մէկը, ինչպէս գրել եմ առաջին գրութեանս մէջ, մտքերի փոխանակութեան միջավայր առաջացնելն է։ Այն, որ որոշները հեռախօսում են կամ անձամբ հանդիպում եւ արտայայտւում կայքէջի մասին, նշանակում է ընթերցող կայ եւ գրածը ջուրը չի թափւում։ Բայց շատ աւելի լաւ կը լինէր, եթէ կայք էջն այցելուներն իրենց տեսակէտները գրէին արծարուած նիւթերի մասին, որպէսզի կարողանայինք լսել համակարծիք ու տարակարծիք մարդկանց տեսակէտներն ու մտքեր փոխանակել։

4.- Մի երկու ընկեր էլ հարցրել են թէ արդեօք կարելի է այս կայքէջի մասին տեղեակ պահել ուրիշներին։ Պատասխանը յստակ է՝ ի հարկէ, այո։ Սա համացանցային բաց էջ է եւ իմ կողմից որեւէ սահմանափակում չկայ, թէ ով կայցելի այն։

Լաւ մնացէք։

ԱՄԲՈԽԱՎԱՐՈՒԹԵԱՆ ՏԵՍԱԿՆԵՐԻՑ (3)

Ազգային Ժողովում երկքաղաքացիութեան մասին օրէնքի քննարկումների ժամանակ, Ազգային Ժողովի պատգամաւոր, ամբոխավար, ներկայիս ընդդիմադիր՝ Վիկտոր Դալլաքեանն էլ իր շարս այլոց ելոյթ ունեցաւ, մասնաւորապէս նշելով, որ "Չենք կարող թոյլ տալ Սփիւռքի 7 միլիոնը որոշի Հայաստանի 3 միլիոնի ճակատագիրը"։

Կեանքում ամէն ինչ չափ ու սահման ունի, դրանցում նաեւ ամբոխավարութիւնը։

Բացատրեմ.-

1.- Այս նախադասութիւնը լսելուց յետոյ հետաքրքրուեցի իմանալ, որ քանի Սփիւռքահայեր են անցնող 15 տարուայ ընթացքում դիմել ստանալու Հայաստանի 10 տարուայ յատուկ կեցութեան անձնագիր։

Պարզուեց 9000 ու մի քիչ։ Այլ խօսքով Սփիւռքի 7 միլիոնից 10000-ից պակասն է դիմել ստանալու անձնագիր։

Յիշեցնեմ, որ անձնագիրը ստանում են 300-350 ԱՄՆ դոլար վճարելով։ Անձնագիրն ունեցողը կարող է առանց մուտքի արտօնագրի (Visa) մտնել Հայաստան, ապրել 10 տարի, հողատարածք գնել եւ այլն։ Այն՝ ստացողին առանձնայատուկ պարտաւորութեան տակ չի դնում, մինչդեռ երկքաղաքացիութիւն ընդունողները մտնում են որոշակի պարտականութիւնների տակ՝ զինուորական ծառայութիւն եւ այլն։

Այսինքն 10000-ից աւելի քիչ Սփիւռքահայեր են ցանկացել ստանալ որեւէ պարտաւորութիւն նրանց չպարտադրող Հայաստանի 10 տարուայ յատուկ կեցութեան անձնագիր։ Ուրեմն ի՞նչ հաշուարկից ու ի՞նչ տրամաբանութիւնից է այն միտքը (աւելի ճիշտը սարսափը), որ եթէ օրէնքն ընդունուի, մէկ էլ 7000000 հոգի կըստանան երկքաղաքացիութիւն ու կսկսեն որոշել մնացածի ճակատագիրը։

Պարզ է՝ խօսքը ամբոխավարութեան մասին է։

Մթնոլորտ ստեղծել, ջուր պղտորել եւ փորձել ձուկ որսալ։

2.- Բազմաթիւ Սփիւռքահայեր կան, որոնք Հայաստանի անկախութիւնից յետոյ հաստատուել են Հայաստանում եւ հակառակ այն իշխող մտայնութեան, որ միայն ունեւոր Սփիւռքահայերն են Հայաստան տեղափոխւում, անձամբ կարող եմ ցոյց տալ բազմաթիւ Սփիւռքահայ ընտանիքներ, որոնք նիւթապէս լաւ վիճակում չեն եղել ու եկել են Հայաստան եւ կամ էլ լաւ վիճակով եկել են ու մեղմ ասած տապալուել, բայց եւ այնպէս շարունակում են մնալ Հայաստանում։

Ունեւոր թէ չունեւոր միեւնոյնն է, նրանք բոլորն էլ այսօր Հայաստանաբնակ են։ Օգտւում են նոյն ջրից (որը երբեմն խառնւում է կոյուղու հետ ու մարդ տան ջրի ծորակը բացելիս ստանում է դեղին գոյնի մի բան, որը չգիտես ջուր է թէ ...), վճարում են նոյն գազի ու հոսանքի սակագինը, օգտւում են նոյն ասֆալտից ու երթուղայինից, ապրում են աղբով կուտակուած նոյն բակում, օգտւում են նոյն "Արմենտել"-ի ու համացանցայի անորակ կապից եւ այլն եւ այլն։ Ի՞նչ տրամաբանութեամբ է կարելի զրկել այդ մարդկանց Հայաստանի հասարակական, քաղաքական, տնտեսական, մշակութային եւ այլեւայլ կեանքին լիարժէք մասնակցելուց։

Թէ կարո՞ղ է որոշ պատգամաւորներ վախենում են, որ եթէ Հայաստան տեղափոխուած ու տարիներ ապրած Սփիւռքահայերը, իրենց թեկնածութիւնը առաջադրեն Ազգային Ժողովի ընտրութիւններում, ժողովուրդը նրանց կը վստահի իր քուէն ու ոչ թէ անբան ու ամբոխավար որոշ պատգամաւորների։

3.- Եղել է մէկ անգամ այդ պատգամաւորներից որեւէ մէկը ինքն իրեն հարցնի ինչու՞ Հայաստանում ծնուած ու մեծացած, դպրոց գնացած ու սիրահարուած, ընտանիք, բարեկամ, ընկերներ, շրջապատ, յուշեր ու հարազատների գերեզման ունեցող մարդը, մէկ էլ որոշում է թողնել Հայաստանն ու գնալ օտարութիւն։ Եղե՞լ է։

Մարդիկ փախնում են անարդարութիւնից։ Այն անարդարութիւնից, որի մէջ դերակատար են եղել ու են նաեւ այսօրուայ որոշ պատգամաւորներ։

Ուրեմն այդ ի՞նչ առասպելական հաշուարկ է, որ օրէնքը կընդունուի ու մէկ էլ 7000000 հոգի հերթ կը կանգնեն Արտաքին Գործոց նախարարութեան առջեւ` երկքաղաքացիութիւն ստանալու ու երկրի ճակատագիրը ճշտելու համար։

Ի դէպ թէեւ այդպէս չի լինելու, բայց եթէ լինէր վատ էլ չէր լինի, միգուցէ այդ դէպքում արդարութիւնը վերադառնար մեր երկիր։

Մնացէք պայքարունակ։